De Voeding

Wordt vaak ook de PSU of Power Supply Unit genoemd.

Hoe ziet een voeding er uit?

voeding

Waar zit de voeding?

voeding

Waarom kan je een computer niet gewoon rechtstreeks in het stopcontact steken?

Een stopcontact levert wisselstroom (AC).
Computeronderdelen zijn gemaakt om te werken met lage gelijkstroom (DC).

Als je een computer rechtstreeks op het stopcontact zou aansluiten:

  • Krijgen onderdelen veel te veel spanning
  • Zou de stroom voortdurend van richting veranderen
  • Zouden componenten beschadigd raken of doorbranden

Daarom gebruikt een computer een voeding (PSU) die:

  • De stroom omzet
  • De spanning verlaagt
  • De stroom veilig verdeelt

Spanning & vermogen

Wat zijn wissel- en gelijkstroom?

Gelijkstroom (DC)
Bij gelijkstroom stroomt elektriciteit altijd in dezelfde richting.
Dat is stabieler en veiliger voor elektronische onderdelen.

Wisselstroom (AC)
Bij wisselstroom verandert de richting van de stroom voortdurend.
Dit is de soort stroom uit het stopcontact.
In Europa verandert die richting 50 keer per seconde.
Wisselstroom veel praktischer voor:

  • Elektriciteit over lange afstanden vervoeren
  • Hele steden van stroom voorzien

Wanneer elektriciteit door kabels reist gaat een deel verloren als warmte.
Bij lange afstanden wil je dus zo weinig mogelijk stroomverlies.

Wat zijn spanning en vermogen?

Spanning (Volt)
Spanning geeft aan hoe sterk elektriciteit duwt.
Je kan dit vergelijken met waterdruk in een waterleiding.
Hoe hoger de spanning hoe krachtiger de elektrische stroom kan bewegen.

Vermogen (Watt)
Vermogen geeft aan hoeveel energie een toestel gebruikt of levert.
Je kan dit vergelijken met hoeveel water per seconde door een waterleiding stroomt.

Vergelijking:

  • Spanning (Volt) is de waterdruk.
  • Vermogen (Watt) is hoeveel water er effectief beweegt.

Een hoge spanning betekent niet automatisch hoog vermogen.
Vergelijk de spanning en het vermogen van deze vergelijkingen:

  • Een dun straaltje water onder hoge druk: spanning en vermogen?
  • Een grote waterstroom: spanning en vermogen?
Gebruikt een computer AC of DC?

Gelijkstroom (DC)

De voeding zet daarom AC uit het stopcontact om naar DC voor de computer.

Opdracht: Gelijk- en wisselspanning

Download en maak deze oefening: Gelijk- en wisselspanning

Opdracht: Spanningen in een computer

  1. Hoeveel spanning gebruiken deze componenten?
    Open case
  2. Onderzoeksvraag: Waarom zou een videokaart meer stroom nodig hebben dan een USB-stick?
  3. Wat is het vermogen van deze toestellen? 3.1 LED-lamp 3.2 Laptop 3.3 Gaming PC

PSU efficiëntie

Een voeding haalt 500W uit het stopcontact, maar levert maar 425W aan de computer. Wat gebeurt er met de rest?

De overige energie gaat vooral verloren als warmte.

Geen enkele voeding werkt perfect efficiënt.
Daarom hebben voedingen ventilatoren, koeling, heatsinks.

Waarom hechten datacenters veel belang aa efficiente voedingen?

Datacenters bevatten duizenden computers en servers.
Zelfs kleine energieverliezen worden daardoor enorm groot.

Efficiënte voedingen zijn belangrijk omdat ze:

  • Minder elektriciteit verspillen
  • Minder warmte produceren
  • Lagere elektriciteitskosten geven
  • Minder zware koeling nodig hebben
  • Beter zijn voor het milieu

Minder warmte betekent ook:

  • Minder airconditioning
  • Minder risico op oververhitting
  • Betrouwbaardere servers

Certificaten

Soorten voedingen

Last edited: 12/05/2026
Created: 11/05/2026